ലോക ഫുട്ബോളിലെ പുതിയ താരോദയങ്ങൾ: ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സിലൂടെ ക്ലബ്ബുകൾ കണ്ടെത്തുന്ന ‘അപ്രതീക്ഷിത’ പ്രതിഭകൾ
യൂണിവേഴ്സിഡാഡ് ഡി ചിലിയിൽ മിന്നിത്തിളങ്ങിയ കൗമാര താരം ഡാരിയോ ഒസോറിയോയെ ലോകത്തെ വമ്പൻ ക്ലബ്ബുകൾക്ക് നേരത്തെ തന്നെ അറിയാമായിരുന്നു. സ്വന്തം തലമുറയിലെ അലക്സിസ് സാഞ്ചസ് എന്നാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടത്. “ഞങ്ങൾ ഡാരിയോ ഒസോറിയോയെ ഒപ്പിട്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ആർക്കും അറിയില്ലായിരുന്നെന്നല്ല അർത്ഥം,” മിഡ്ജിലാൻഡിന്റെ ടെക്നിക്കൽ ഡയറക്ടർ ക്രിസ്റ്റ്യൻ കെജാർ ബിബിസി സ്പോർട്ടിനോട് പറഞ്ഞു.
എസി മിലാൻ, ആർബി ലെയ്പ്സിഗ്, സാൽസ്ബർഗ് തുടങ്ങി നിരവധി ഇംഗ്ലീഷ്, ജർമ്മൻ ക്ലബ്ബുകളുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരുന്നു ഒസോറിയോ. 19-ാം വയസ്സിൽ സാന്റിയാഗോയിൽ നിന്ന് ഡെൻമാർക്കിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ അദ്ദേഹം ഇവരുടെ റഡാറിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഇതൊരു കൃത്യമായ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ മൂന്ന് സീസണുകൾക്ക് ശേഷം, ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് ഈ വിങ്ങറെ ലോൺ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ടീമിലെത്തിച്ചു. 24 ദശലക്ഷം പൗണ്ടിന്റെ ബൈ-ഓപ്ഷൻ കരാർ പ്രകാരം ഇത് ഡാനിഷ് സൂപ്പർ ലീഗിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൈമാറ്റമായി മാറും.
ബ്രിന്റ്ഫോർഡ് ഉടമ മാത്യു ബെൻഹാം 2014 മുതൽ 2023 വരെ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികൾ കൈവശം വെച്ചിരുന്ന മിഡ്ജിലാൻഡ്, യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും നൂതനമായ ക്ലബ്ബുകളിൽ ഒന്നാണ്. സെറ്റ്-പീസുകൾ മുതൽ സ്മാർട്ട് റിക്രൂട്ട്മെന്റ് വരെ അനലിറ്റിക്സിന്റെ ഉപയോഗത്തിൽ അവർ മികച്ച പേരെടുത്തു. “ഞങ്ങൾ രണ്ട് വഴികളിലൂടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒന്ന് പരമ്പരാഗതമായ വീഡിയോ സ്കൗട്ടിംഗ്, ലൈവ് സ്കൗട്ടിംഗ്, വിശ്വസ്തരായ ആളുകൾ എന്നിവരടങ്ങിയ നെറ്റ്വർക്ക്. രണ്ടാമത്തേത് ഡാറ്റാ സ്കൗട്ടിംഗും,” കെജാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഫുട്ബോളിൽ ‘ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന രത്നങ്ങൾ’ (hidden gems) എന്നത് ഇപ്പോൾ അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് കെജാർ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
സ്കൗട്ടിംഗ് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് പ്ലാറ്റ്ഫോമായ ‘ഐബോളി’ന്റെ (Eyeball) പ്രവർത്തനങ്ങളും ഫുട്ബോൾ റിക്രൂട്ട്മെന്റിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. 13 മുതൽ 21 വയസ്സുവരെയുള്ള കളിക്കാരെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോം യൂറോപ്പിലെ ടോപ്പ് ഫൈവ് ലീഗുകളിലെ 60 ശതമാനത്തിലധികം ക്ലബ്ബുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 42 വിപണികളിലായി നാല് ലക്ഷത്തിലധികം യുവ കളിക്കാരെയാണ് ഇത് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
ബ്രൈറ്റന്റെ 20 വയസ്സുള്ള താരം മാലിക് യാൽക്കോയെ, ന്യൂകാസിലിലെ ബസുമന ടൂറെ എന്നിവരെ ഐബോൾ വഴി നേരത്തെ തന്നെ ട്രാക്ക് ചെയ്തിരുന്നു.
“ഡാറ്റയും ദൃശ്യങ്ങളും ലഭ്യമായതോടെ റിക്രൂട്ട്മെന്റ് രീതിയിൽ വലിയ മാറ്റം വന്നു. ഇത് സമയം ലാഭിക്കാനും സാമ്പത്തികമായി ഗുണം ചെയ്യാനും സഹായിക്കുന്നു,” ഐബോൾ മേധാവി സാം ടർണർ പറഞ്ഞു. ഓരോ മത്സരത്തിൽ നിന്നും 2,000-ത്തിലധികം ഡാറ്റാ പോയിന്റുകളാണ് ഐബോൾ ശേഖരിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ ഒരു കളിക്കാരന്റെ പാസിംഗ് രീതികൾ മുതൽ ഓടുന്ന ദൂരം വരെ വിശകലനം ചെയ്യാനാകും.
എങ്കിലും, “കമ്പ്യൂട്ടറിന് മാത്രം തീരുമാനിക്കാൻ കഴിയില്ല. കളിക്കാരന്റെ കുടുംബ പശ്ചാത്തലം, സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലം എന്നിവ കൂടി അറിഞ്ഞാലേ അവർക്ക് ക്ലബ്ബുമായി ഇണങ്ങിപ്പോകാൻ കഴിയൂ എന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം,” കെജാർ വ്യക്തമാക്കി.
പുതിയ താരങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നതിൽ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നുണ്ട്. അതുപോലെ ജപ്പാനിലെ യുവജന വികസന രീതികളെ ടർണർ ‘ഗൈഡിംഗ് സ്റ്റാർ’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയും ആഫ്രിക്കയും ഇപ്പോഴും മികച്ച പ്രതിഭകളെ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന മേഖലകളാണ്.
ഡെൽഫിക്സ് (Delphlyx) എന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോം പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ മികച്ച 14 മുതൽ 21 വയസ്സുവരെയുള്ള താരങ്ങളെക്കുറിച്ച് ക്ലബ്ബുകൾക്ക് വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. “ആഫ്രിക്കയിൽ 19,000-ത്തിലധികം കളിക്കാരെ ഞങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ കാണാം. ലണ്ടനിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ നിങ്ങൾക്ക് അവരെ നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും,” ഡെൽഫിക്സ് സ്ഥാപകൻ തോമസ് റാൻഡോൾഫ് പറഞ്ഞു.
അതേസമയം, സ്വന്തം നാട്ടിലും അപ്രതീക്ഷിത പ്രതിഭകളുണ്ടെന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഫ്രാൻസിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് പാരിസിലെ അമേച്വർ ലീഗുകളിൽ നിന്ന് മികച്ച കളിക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്കൗട്ടുകൾ ഇപ്പോഴും എത്താറുണ്ട്. 12-ാം വയസ്സിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത കളിക്കാരൻ എപ്പോഴും 18-ാം വയസ്സിലും മികച്ചതാകണമെന്നില്ല എന്നതാണ് ഫുട്ബോൾ സ്കൗട്ടിംഗിലെ യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
