ഖത്തർ ലോകകപ്പ് വിസിൽബ്ലോവർ അബ്ദുള്ള ഇഭൈസിനെ ജോർദാനിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു
2022-ലെ ഖത്തർ ലോകകപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർബന്ധിത തൊഴിൽ, മനുഷ്യക്കടത്ത് ആരോപണങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് കോടതിയിൽ സാക്ഷി പറയാനിരിക്കെ, ഖത്തർ വിസിൽബ്ലോവർ അബ്ദുള്ള ഇഭൈസിനെ ജോർദാനിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. തെളിവ് നൽകാൻ രണ്ടാഴ്ച മാത്രം ബാക്കി നിൽക്കെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്.
ജോർദാൻ പൗരനായ ഇഭൈസ് നേരത്തെ ദോഹയിലെ ജയിലിൽ മൂന്ന് വർഷം തടവ് അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് അന്യായമായ വിചാരണയാണെന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ അന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ അന്വേഷിക്കുകയും, ഖത്തർ സുപ്രീം കമ്മിറ്റിയോട് അവരുടെ ഉത്തരവാദിത്തം അംഗീകരിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുകയുമാണ് താൻ ചെയ്തതെന്ന് ഇഭൈസ് പറയുന്നു. എന്നാൽ തനിക്കെതിരെ വ്യാജ കേസുകൾ ചുമത്തുകയായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം ആരോപിക്കുന്നു. ഇഭൈസിന് അനുകൂലമായ ധാരാളം തെളിവുകൾ ഉണ്ടെന്ന് ഫെയർസ്ക്വയർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്നാൽ, “കൈക്കൂലി”, “ടെൻഡറുകളുടെയും ലാഭത്തിന്റെയും സുതാര്യത ലംഘിക്കൽ”, “പൊതുമുതലിന് മനഃപൂർവ്വം കേടുപാടുകൾ വരുത്തൽ” എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്കാണ് 2021 ഏപ്രിലിൽ ഇഭൈസിനെ ഖത്തറിൽ ശിക്ഷിച്ചതെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷ്യം.
അഞ്ച് വർഷത്തെ തടവ് ശിക്ഷ കുറച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2025 മാർച്ച് 11-ന് ഇഭൈസ് ജയിൽ മോചിതനായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ തലസ്ഥാനമായ അമ്മാനിലെ ഒരു പള്ളിയിൽ വെച്ച് ജോർദാനിലെ ജനറൽ ഇന്റലിജൻസ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ജിഐഡി) ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ “തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയെന്ന്” അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം ‘ദി ഇൻഡിപെൻഡന്റി’നോട് പറഞ്ഞു.
തന്റെ രണ്ട് കുട്ടികളുടെ മുന്നിൽ വെച്ചാണ് ഇഭൈസിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്ന് കുടുംബം പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ വാറണ്ട് ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും, നിയമസഹായത്തിനായി അഭിഭാഷകരെ ബന്ധപ്പെടാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
കൊളറാഡോ കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അമേരിക്കയിൽ സാക്ഷിമൊഴി നൽകാൻ ഇഭൈസിന് ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് എത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനായി ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് അമ്മാനിലെ യുഎസ് എംബസിയിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് വിസ ലഭിച്ചിരുന്നു.
ഖത്തറിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും തന്റെ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലും തുടർച്ചയായി ഇടപെട്ടാൽ ജയിലിലടയ്ക്കുമെന്ന് ജിഐഡി ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇഭൈസിനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി കുടുംബം പറയുന്നു. ഖത്തറിന്റെ സമ്മർദ്ദപ്രകാരമാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് ഇഭൈസ് നേരത്തെ ചോദിച്ചപ്പോൾ അവർ അത് നിഷേധിച്ചിരുന്നില്ല.
മേയ് മാസത്തിൽ ഇഭൈസിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സേന ശ്രമിച്ചിരുന്നു. അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ പരിശോധന നടത്തിയെങ്കിലും, ഫോൺ കോളിലൂടെ ലഭിച്ച നിർദ്ദേശത്തെത്തുടർന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ മടങ്ങുകയായിരുന്നു.
Abdullah Ibhais spent three years in a Doha jail until his release in March 2025 (Supplied)
ഈ വർഷം മേയ് മുതൽ ജൂലൈ വരെ ഇഭൈസിന്റെ പാസ്പോർട്ട് പിടിച്ചുവെച്ചിരുന്നു. 2026 മേയ് 30-ന് നോർവേയിലെ യുഎസ് എംബസിയിൽ വെച്ച് നടക്കേണ്ടിയിരുന്ന സാക്ഷി വിസ്താരത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ തടയാനാണ് ഇത് ചെയ്തതെന്ന് കുടുംബം ആരോപിക്കുന്നു.
ജൂൺ 17-ന് വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിൽ മസാച്യുസെറ്റ്സ് കോൺഗ്രസ് അംഗം ജെയിംസ് മക്ഗവർണുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പാസ്പോർട്ട് ഇല്ലാത്തതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇഭൈസിന്റെ പാസ്പോർട്ട് പിടിച്ചുവെച്ച ജോർദാൻ അധികൃതരുടെ നടപടിയിൽ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് മക്ഗവർൺ വീണ്ടും ക്ഷണക്കത്ത് അയച്ചിരുന്നു.
ജൂൺ ആദ്യം ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ഫൗണ്ടേഷൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഓസ്ലോ ഫ്രീഡം ഫോറത്തിലും ഇഭൈസ് പങ്കെടുക്കേണ്ടതായിരുന്നു.